Eigen ‘kam’. 

Katten hebben een heel goed gereedschap waarmee ze hun vacht onderhouden, namelijk de tong. Deze is erg ruw en hiermee kamt de kat de haren schoon en haalt er parasieten en loszittende haren mee uit de vacht. Katten zijn erg lenig en komen daardoor op alle plekken van het lichaam zodat de vacht goed verzorgd kan worden. Zolang de kat in staat is om de vachtverzorging te doen, dan zal er bij een kortharige kat niet snel vachtproblemen ontstaan. 

Britse korthaar

Toch is de Britse korthaar een uitzondering. Dit ras heeft een hele dikke vacht waardoor er in de ruiperiode veel versleten haren in de vacht blijven hangen. Het is dan fijn om de kat een handje te helpen door de vacht even goed door te kammen. Zo kan de huid blijven ademen en blijft de vacht gezond. 

Ontstaan vachtproblemen bij katten

Ondanks dat een kortharige kat zijn vacht zelf kan onderhouden kan het gebeuren dat er toch vachtproblemen ontstaan, dit kan door verschillende oorzaken: 

1.       Overgewicht

Als een kat overgewicht heeft dan zal dit ervoor zorgen dat hij niet overal meer bij kan. Delen die worden overgeslagen worden vettig en kunnen aan elkaar gaan kleven. Als hier niets aan gedaan wordt dan is er een kans dat hier uiteindelijk klitten of zelfs vilt ontstaat. 

2.       Ouderdomsklachten / gewichtspijn 

Aan ouder worden ontkomt niemand, je kat zal op een dag ook last krijgen van ouderdomsklachten. Hij wordt wat stijver, wat de draai bij het wassen bemoeilijkt. De kat kan hierdoor ook pijn ervaren tijdens de vachtverzorging waardoor hij niet alle lichaamsdelen evengoed verzorgd. 

3.       Gebitsproblemen 

De tong is dus dé kam die de kat gebruikt voor de vachtverzorging. Maar niet alleen de tong wordt gebruikt, hij moet zijn hele mond bewegen om die tong in werking te zetten. En wat nou als je een hele vervelende ontsteking bij je tandvlees hebt die ontzettend zeer doet bij elke beweging die je maakt? Juist, dan stop je met het wassen! Simpelweg om de pijn te kunnen voorkomen. Gebitsproblemen komen veel voor bij katten. En niet alleen bij oude katten, ook op jonge leeftijd wordt het regelmatig gezien. Helaas wordt dit niet altijd opgemerkt door de eigenaren. Daarom is het goed om jaarlijks naar de dierenarts gaan voor een controle en bij plotselinge verandering in de vacht direct aan de bel te trekken. 

4.       Trauma  

Heeft de kat pijn na een aanrijding of omdat hij verkeerd terecht is gekomen na een val? Dan kan het zomaar zijn dat hij die pijnlijke plekken niet verzorgd omdat het hem te zeer doet. Ook hier kunnen (tijdelijke) vachtproblemen door ontstaan. 

 Vachtproblemen herkennen bij katten

Maar hoe herken je een vachtprobleem? Vaak zie je van die ‘plukken’ in de vacht zitten. Ze steken wat uit of staan rechtop in de vacht. Als je dan met je vingers door de vacht gaat dan merk je dat je niet door de plukken heen komt omdat je blijft hangen. Vaak voel je ook grote ‘bonken’ in de vacht. Dit zijn klitten die mogelijk al over zijn gegaan in vilt. Belangrijk is dat de kat hier niet mee door kan lopen omdat de klitten aan de huid trekken. 

 Wat te doen aan de vachtproblemen

Het beste wat je in dit geval kan doen is de vacht professioneel bij een trimster laten verzorgen. De trimster zal kijken of de klitten nog uit te kammen zijn maar in de meeste gevallen zal de tondeuse gebruikt moeten worden om de klitten of viltplekken te verwijderen. Dit is het meest diervriendelijk omdat je niet aan de huid trekt en de haren groeien binnen een paar maanden vanzelf weer aan. 

Wel of niet met de kat naar de trimsalon?

Terugkomend op de vraag van deze blog ‘moet een kortharige kat naar de trimsalon’?  Het antwoord is in principe: nee. Toch zijn er uitzonderingen, mocht je plotselinge vachtproblemen zien die de kat eerder nooit gehad heeft dan is het goed om daar wat mee te doen. In eerste instantie naar een dierenarts gaan om een medische oorzaak uit te sluiten en eventueel te behandelen en daarna naar een trimsalon om de vacht te laten verzorgen. 

Preventieve vachtverzorgingstips 

Omdat kortharige katten vaak pas op latere leeftijd bij een trimsalon komen zijn ze het niet gewend om gekamd te worden. Dit kan er soms voor zorgen dat de kat veel stress ervaart of het niet toelaat. Daarom is het goed om je kat op jonge leeftijd te laten wennen aan het kammen. 

Hier nog enkele tips:

-          Voel dagelijks met je vingers door de vacht om te kijken of je makkelijk door de haren          
           komt. 

-          Gebruik een kleine metalen combikam en/of een slickerborstel voor het kammen.  

-          Blijft niet te lang op 1 plek kammen, voel je geen weerstand? Dan is dat voldoende. 

-          Kam niet zoveel mogelijk haar uit de vacht, hiermee verstoor je de haarcyclus. Het gaat 
           erom dat je de kat went aan het kammen en dat je controleert of er geen klitten aanwezig 
           zijn. 

-          Verhaart je kat heel erg? Maak dan een microvezeldoek licht vochtig en ‘aai’ hiermee je 
            kat met de haren mee. Hiermee boots je de kattentong na en haal je versleten haren uit 
           de vacht. 

-          Vind de kat het kammen verschrikkelijk? Maak er dan geen gevecht van!

-          Begin als de kat ergens ontspannen ligt en haal de kam 1 a 2 keer licht door de vacht. Stop 
           en beloon de kat hiervoor (met een knuffel of wat lekkers). 

-          Pak het kammen op een later moment weer op en bouw dit langzaam uit. 

De kattentong

Katten besteden ongeveer 3 uur per dag aan het wassen van hun vacht. Hun tong is erg ruw en deze fungeert als de perfecte borstel. Ze halen vettigheid uit de vacht en ‘kammen’ de haren in de goede richting. Ook kleine klitten kunnen ze vaak verwijderen. Toch kan het gebeuren dat er een klit in de vacht ontstaat die de kat er zelf niet meer uit krijgt. Het is belangrijk dat dit tijdig wordt opgemerkt zodat de eigenaar de klit kan verwijderen. Helaas lukt dit niet altijd, simpelweg omdat de kat het niet toe laat, de klit zo goed verstopt zit dat het niet opvalt of omdat de eigenaar niet in staat is om de kat te helpen bij de vachtverzorging. Maar wat gebeurd er als die paar haren die in elkaar vast gedraaid zitten niet uit de knoop gehaald worden? 

Van klit naar erger

Een kleine klit is nog onschuldig en is makkelijk uit te kammen of uit te pluizen. Maar als deze klit blijft zitten dan zullen er steeds meer haren in verdraaid raken waardoor de klit steeds groter wordt. Uiteindelijk zullen de haren steeds vaster gaan zitten en aan de huid gaan trekken. Je kan je voorstellen dat dit de kat bemoeilijkt in zijn beweging en ook erg pijnlijk kan zijn. De klit word op een gegeven moment zo groot dat het een stevig plakkaat is, in dit stadium spreek je van ‘vilt’. Dit is niet meer uit te kammen. Als het vilt zo dicht op de huid zit dat er vrijwel geen ruimte meer over is dan kunnen de haren die erin verstrikt zijn geraakt letterlijk uit de huid getrokken worden en behoorlijke schade aanrichten. Belangrijk is dus dat hier iets aan gedaan moet worden!

Wat kan jij als eigenaar doen om de vacht van je kat te ondersteunen? 

Zowel langharige als kortharige katten kunnen vachtproblemen krijgen. Het is daarom belangrijk om de vacht van je huisdier regelmatig te controleren. Voel dagelijks met je vingers door de vacht op zoek naar klitten. Voel je een kleine klit? Pluis ‘m uit met je vingers. Lukt dit niet? Gebruik de punt van een metalen combikam om de klit voorzichtig uit de kammen. Als je de klit er niet meer uit krijgt omdat hij te groot is, maak dan zo snel mogelijk een afspraak bij een goede kattentrimsalon. 

Belangrijk is dat je niet zelf aan de gang gaat met een schaar of tondeuse! De kattenhuid is erg dun en flexibel. De kans dat je in de huid knipt of scheert is erg groot en dat geeft een hoop pijn en stress met zich mee. Met als gevolg dat de kat zich de volgende keer minder goed laat pakken en jullie band hierdoor kan verslechteren. 

Factoren die mee spelen bij vachtproblemen

In de blog hierboven heb ik een aantal factoren benoemd die mee kunnen spelen bij vachtproblemen bij kortharige katten. Toch is het ook goed om alert te blijven op de seizoenen. Vooral in de winter is het goed om de vacht extra te controleren. Hoe verder we in de winterperiode komen, hoe meer de haren versleten raken en uitvallen. Dit zijn juist de haren die snel in de klit schieten. 

Heeft jouw kat plotseling vachtproblemen en had hij dit eerder nooit? Wees er dan ook alert op dat er mogelijk een medische reden achter kan zitten. Twijfel je? Ga dan voor de zekerheid langs de dierenarts om je kat te laten controleren! 

De soorten haren in een kattenvacht

We beginnen even bij het begin. Katten hebben de vacht natuurlijk niet zomaar. Het heeft een paar belangrijke functies en bestaat ook uit 2 verschillende lagen: 

-          Dekharen: dit zijn de stugge lange haren die bovenop de vacht liggen. Deze haren worden 
           in de zomer vervangen en vallen 1 voor 1 uit, hierdoor merk je er weinig van. 

-          Onderwol: dit zijn de zachte, pluizige haren en zitten onder de dekharen verstopt. De 
           onderwol zijn de ‘wolkjes’ haren die je terug vindt in je huis. Vooral in de winterperiode 
           omdat ze dan versleten zijn en uitvallen. 

Functies van de kattenvacht

Onderwol hoort los in de vacht te zitten, dit komt omdat het de kat bescherming biedt. Als de kat in gevecht raakt met een andere kat of langs een scherp voorwerp loopt dan is de onderwol een extra laagje tussen de huid en het object. Doordat de haren los zitten kunnen ze het makkelijk mee bewegen en uit de vacht gehaald worden. Hierdoor is de huid beter beschermd en zal het minder snel beschadigen. Doordat de onderwol als een wolkje onder de dekharen zit komt er ook lucht tussen, dit zorgt voor een goede isolatielaag. In de winter blijft de kat hierdoor goed warm en in de zomer houdt het de warmte juist tegen. Daarnaast houdt de vacht de regen en zon tegen zodat de kat droog blijft en niet kan verbranden. 

Veel kammen en/of Ontwollen

De onderwol beschermd de kat en zorgt dus voor isolatie. Het is daarom belangrijk dat deze haren niet onnodig uit de vacht gehaald worden. De haren die je in huis vindt zijn versleten en waren klaar om uit te vallen. Maar door veelvuldig te kammen haal je ook gezonde haren uit de vacht die nog prima hun functie hadden kunnen doen. Doordat deze haren eerder uit het haarzakje getrokken zijn dan nodig zullen er sneller nieuwe haren aangemaakt moeten worden. Blijft dit proces zich herhalen dan verstoor je de vachtcyclus en zal je zien dat er steeds slechtere haren terug groeien met als gevolg dat de vacht in een permanente rui komt. 

Er zijn trimsalons die ‘ontwollen’. Hierbij wordt er zoveel mogelijk haar uit de vacht gekamd zodat de kat minder verhaard. Dit is dus maar tijdelijk en zorgt er uiteindelijk voor dat de kat steeds vaker naar de trimsalon moet om opnieuw ontwolt te worden. 

Vachtbesparend werken

 Ik heb ervoor gekozen om op een vachtbesparende manier te trimmen. Dit betekend dat ik niet ontwol maar juist de vacht zoveel mogelijk met rust laat. Als de kat vachtproblemen heeft zoals klitten en/of vilt, dan zal ik dit verwijderen. Verder kam ik de vacht door met een grove kam waardoor ik alleen versleten haren uit de vacht haal. Goede, gezonde haren blijven hierdoor zitten zodat de vacht zijn functie kan blijven doen. Doordat je de normale cyclus behoudt zal de kat vooral in de winter / voorjaar gaan verharen. 

Als eigenaar is het belangrijk dat je niet dagelijks de vacht kamt. Voel vooral met je vingers of je klitten vind en pluis deze uit of kam het voorzichtig weg. Één keer per week even kammen tot je geen weerstand meer voelt is voldoende! Blijf dus niet kammen tot je geen haren meer van de kat haalt. 

De stofzuiger is je grootste vriend

Tja, ik denk het overbodig is om te zeggen maar als je kat in de verharingsperiode zit, dan is de stofzuiger je beste maatje. Je hebt nou eenmaal gekozen voor een huisdier dat haar heeft dus daar moet je ook mee dealen! Door de vacht zoveel mogelijk met rust te laten voorkom je dus een permanente rui. En mocht je alsnog een hekel hebben aan al die haren dan moet je misschien eens nadenken om een ander huisdier te nemen 😉 De kat voelt zich het lekkerste in zijn eigen vel en daar hoort die prachtige vacht nou eenmaal bij!